Trong quá trình chụp cắt lớp vi tính (CT) ngực, nhiều người bệnh được phát hiện phổi biệt lập mặc dù trước đó hoàn toàn không có triệu chứng lâm sàng. Tình trạng hiểm gặp của phổi này có thể tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nếu không được theo dõi và đánh giá đúng mức.


Phổi biệt lập là gì?

Phổi biệt lập (Pulmonary Sequestration) là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp của phổi, trong đó có một phần mô phổi không thông với cây phế quản bình thường được nuôi dưỡng bởi động mạch bất thường, thường xuất phát trực tiếp từ động mạch chủ và phần mô phổi này không tham gia vào quá trình hô hấp. Dị tật này có thể tồn tại từ khi sinh ra nhưng không biểu hiện triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài.

Vai trò của chụp CT phổi trong chẩn đoán

Chụp CT phổi đa dãy, đặc biệt là CT có tiêm thuốc cản quang, đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán phổi biệt lập, giúp:

·        Phát hiện chính xác vị trí và kích thước khối mô phổi biệt lập

·        Xác định rõ nguồn cấp máu bất thường

·     Phân biệt với các bệnh lý khác như: u phổi, viêm phổi mạn tính, giãn phế quản khu trú

Trên thực tế, nhiều trường hợp phổi biệt lập được phát hiện tình cờ khi người bệnh đi chụp CT do ho kéo dài, đau ngực hoặc trong các đợt khám sức khỏe định kỳ.


Phổi biệt lập nguy hiểm như thế nào?

Phổi biệt lập có thể không gây triệu chứng trong nhiều năm. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi, bệnh có thể dẫn đến một số biến chứng như: viêm phổi tái diễn, nhiễm trùng phổi, áp xe phổi, ho ra máu… Trường hợp hiếm gặp có thể bị suy tim do shunt mạch máu bất thường. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan

Khi nào cần điều trị phổi biệt lập?

Việc điều trị phổi biệt lập phụ thuộc vào triệu chứng lâm sàng, hình ảnh CT và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa. Các hướng xử trí thường bao gồm: theo dõi định kỳ đối với các trường hợp không có triệu chứng, nguy cơ biến chứng thấp; can thiệp phẫu thuật hoặc can thiệp mạch khi có nhiễm trùng phổi tái diễn, xuất hiện ho ra máu và đánh giá có nguy cơ biến chứng cao. Tuy nhiên, các quyết định điều trị cần dựa trên hình ảnh CT, triệu chứng lâm sàng và đánh giá chuyên khoa.

Khuyến cáo cho người bệnh

Người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám khi có các dấu hiệu:

·        Ho kéo dài không rõ nguyên nhân

·        Nhiễm trùng phổi tái diễn nhiều lần

·        Phát hiện bất thường phổi trên phim X-quang hoặc CT

Chụp CT phổi là phương tiện quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường bẩm sinh và bệnh lý tiềm ẩn của phổi. Không phải mọi phát hiện trên CT đều nguy hiểm, tuy nhiên việc thăm khám, theo dõi và tư vấn chuyên khoa là cần thiết để đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Tác giả: Bác sĩ Lê Phúc Thắng – Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Phổi Nghệ An