DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN LAO PHỔI

Người mắc bệnh lao phổi, ngoài việc tuân thủ phác đồ điều trị do bác sĩ chỉ định thì chế độ dinh dưỡng rất quan trọng giúp người bệnh nhanh hồi phục sức đề kháng và khả năng miễn dịch của cơ thể.

Người mắc bệnh lao thường bị chán ăn, giảm hấp thu chất dinh dưỡng nên dễ bị sụt cân và thiếu dưỡng chất. Do đó, cải thiện tình trạng dinh dưỡng của người bệnh sẽ làm tăng hiệu quả điều trị bệnh lao.

Nguyên tắc dinh dưỡng cho người mắc lao phổi:

Năng lượng ăn vào tùy theo thể trạng của người bệnh, thông thường là 25-30 kcal/kg cân nặng/ngày. Nếu người bệnh có thể trạng gầy thì cần phải ăn thêm khẩu phần để đảm bảo đủ lượng kcal cần thiết cho cơ thể và đạt mức cân nặng(trọng lượng) bình thường. Nếu người bệnh có cân nặng ở mức bình thường thì lượng khẩu phần ăn vào cần được duy trì để ổn định cân nặng hợp lý.
Mục tiêu đạt BMI 21 đối với nữ, 22 đối với nam giới, trong đó BMI = chiều cao/(cân nặng)²
Bữa ăn cần đa dạng các loại thực phẩm để cung cấp đầy đủ 4 nhóm: Nhóm chất bột - đường (chủ yếu từ các loại ngũ cốc); Nhóm chất đạm (thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu…); Nhóm chất béo (Mỡ động vật, dầu thực vật), Nhóm vitamin, khoáng chất và các chất xơ (các loại rau, củ, trái cây…). Lưu ý ưu tiên cung cấp chất đường từ quả chín, vì đường fructose từ quả chín dễ hấp thu, tốt cho gan thải độc do tác dụng phụ của thuốc.

Nên chia nhỏ các bữa ăn hằng ngày để người bệnh hấp thu tốt hơn và đầy đủ hơn, do thể trạng yếu và tác dụng phụ của một số thuốc nên có thể gây chắn ăn cho người bệnh.

Một số vitamin và khoáng chất cần ưu tiên bổ sung ở bệnh nhân lao phổi:

Kẽm: Do cơ chế hoạt động của các loại thuốc chống lao gây nên tình trạng thiếu hụt kẽm ở người bệnh, dẫn đến chán ăn, suy giảm miễn dịch. Người bệnh nên chọn thực phẩm giàu kẽm như: sò, hến, hàu, đậu tương, củ cải, lòng đỏ trứng gà, thịt lợn nạc…
Vitamin A, C, E: Giúp tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ niêm mạc, tránh nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn khác. Thực phẩm giàu các vitamin này như: rau tươi có màu xanh đậm (rau cải, mồng tơi, súp lơ xanh…), quả chín có màu vàng (cam, xoài, đu đủ, cà chua, cà rốt…)
Sắt: giúp làm giảm nguy cơ thiếu máu thiếu sắt. Tăng cường các thực phẩm giàu sắt như: mộc nhĩ, nấm hương, đậu nành, thịt bò, thịt lợn nạc…
Vitamin K, B6: Do người bệnh hấp thu kém, hay bị rối loạn tiêu hóa nên khả năng tổng hợp vitamin K giảm, gây trở ngại quá trình đông máu. Ngoài ra, điều trị thuốc lao phải kéo dài nhiều tháng, một số thuốc này có khả năng làm giảm khả năng hấp thu vitamin B6 nên dễ gây viêm dây thần kinh ngoại biên, giảm miễn dịch. Do vậy, bệnh nhân cần được tăng cường ăn các thực phẩm giàu các vitamin này như: thịt lợn nạc, thịt gà, đậu, đỗ các loại, khoai tây, chuối, súp lơ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại rau có lá màu xanh đậm

Những thực phẩm người bệnh lao phổi cần lưu ý:

Đồ ăn cay nóng, dễ gây kích thích, các gia vị như: tiêu, gừng, tỏi, ớt dễ gây kích thích cơn ho, khiến tình trạng ho nặng và kéo dài hơn.
Tuyệt đối không uống rượu, bia, đồ uống có ga, cafein, trà đặc vì các chất này làm giảm tác dụng điều trị và tăng tác dụng phụ của thuốc.
Không hút thuốc lá

Dinh dưỡng cho người bệnh lao phổi nên được tư vấn bởi bác sĩ điều trị và người chăm sóc để có những lời khuyên tốt nhất cho chế độ ăn uống kết hợp điều trị bằng thuốc phù hợp tình trạng bệnh của từng người bệnh./

Thùy Dung

Tổ Biên tập Website Bệnh viện